Rehber
Memurluktan istifa ve yeniden atanma
657 sayılı Kanun md. 92–98: çekilme usulü, 10 gün kuralı, devir teslim, yeniden memur olmak için bekleme süreleri ve memurluğun sona ermesi.
Memurluğun nasıl başladığı KPSS ve atama süreçleriyle ayrıntılı biçimde anlatılır; nasıl sona erdiği ise daha az bilinir. Oysa istifa (kanundaki adıyla çekilme) usulüne uygun yapılmazsa, kişinin yeniden memur olabilmesi için geçmesi gereken süre altı aydan bir, hatta üç yıla çıkabilir. Bu rehber 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memurluğun sona ermesi” bölümünü (md. 94–98) ve yeniden atanmayı düzenleyen 92. maddeyi Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metne dayanarak anlatır.
Memurluğun sona erdiği haller (md. 98)
İkinci bent, memurluğa giriş şartlarıyla doğrudan bağlantılıdır: 48. maddedeki genel ve özel şartlardan birinin başta hiç taşınmadığı sonradan anlaşılırsa ya da memurluk sırasında kaybedilirse (ör. kanunda sayılan bir suçtan mahkûmiyet) memurluk sona erer. Şartların listesi genel şartlar rehberinde.
Çekilme nasıl yapılır? (md. 94)
Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak başvurup memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir. Başvuru yapmak görevden hemen ayrılmak anlamına gelmez:
- Çekilmek isteyen memur, yerine atanan kimse gelinceye veya çekilme isteği kabul edilinceye kadar görevine devam eder.
- Yerine atanan kimse bir aya kadar gelmezse ya da yerine vekil atanmazsa, memur üstüne haber vererek görevini bırakabilir.
- Olağanüstü mazeretle çekilenler, üstüne haber vermek şartıyla bir ay kaydına tabi değildir.
Devir ve teslim (md. 95)
Çekilen memurlardan devir ve teslimle yükümlü olanlar (ör. zimmetinde para, malzeme veya evrak bulunanlar) bu işlemler bitinceye kadar görevlerini bırakamaz. Gerekli süreler yönetmelikte belirtilir. Bu kurala uymamanın sonucu ağırdır: aşağıda göreceğiniz gibi üç yıl memurluğa dönüş yasağı doğar.
Olağanüstü hallerde (md. 96)
Olağanüstü hal, seferberlik ve savaş hallerinde ya da genel hayata etkili afete uğrayan yerlerde görevli memurlar, çekilme istekleri kabul edilmedikçe veya yerlerine atananlar gelip işe başlamadıkça görevlerini bırakamaz. 97. maddenin (D) bendine göre bu maddeye aykırı davrananlar hiçbir surette yeniden Devlet memurluğuna alınamaz.
Çekilmiş sayılma: 10 gün kuralı
Kanun bazı durumlarda yazılı başvuru olmasa bile memuru “çekilmiş” sayar:
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| İzinsiz veya kabul edilen mazeret olmaksızın görevi kesintisiz 10 gün terk etmek | Çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır | md. 94 |
| Aylıksız izin bitiminde veya mazeretin kalkmasını izleyen 10 gün içinde göreve dönmemek | Memuriyetten çekilmiş sayılır | md. 108/F |
| Başka yerdeki göreve atanıp yol süresi ve ek 10 günlük süre sonunda da yeni görevde işe başlamamak | Memuriyetten çekilmiş sayılır | md. 63 |
Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek ise çekilme değil, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren bir disiplin suçudur (md. 125/E-d); iki kavramı karıştırmamak gerekir. Ayrıntı için disiplin cezaları rehberine bakın.
Yeniden memur olmak için bekleme süreleri (md. 97)
Mali ve cezai sorumlulukları saklı kalmak üzere, ayrılış biçimine göre yeniden memurluğa alınma yasağı şöyledir:
Bu sürelerin dışında kalan iki özel hal daha vardır: adaylık döneminde ilişiği kesilenler, sağlık nedenleri hariç, üç yıl Devlet memurluğuna alınmaz (md. 56); atandığı göreve kanuni süre içinde başlamayanlar ise bir yıl memur olarak istihdam edilemez (md. 63). Bkz. aday memurluk ve göreve başlama rehberleri.
Yeniden atanma (md. 92–93)
- maddeye göre iki defadan fazla olmamak üzere kendi isteğiyle çekilen veya çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler:
- Ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunması ve
- O sınıfın niteliklerini taşımaları
şartıyla, ayrıldıkları tarihteki aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine ya da 71. madde hükümlerine uyularak başka bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilir. Yani usulüne uygun ayrılan bir memur, bekleme süresi geçtikten sonra kazanılmış derece ve kademesini koruyarak dönebilir; ancak bunun için bir kurumun boş kadrosuna atanması gerekir, kanun kendiliğinden bir dönüş hakkı tanımaz.
657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden kendi isteğiyle görevinden çekilenler de boş kadro bulunması ve gireceği sınıfın niteliklerini taşıması şartıyla bu Kanuna tabi kurumlarda memuriyete atanabilir. Emekli olanlar ise kanundaki istisnalar dışında, sınıfının niteliklerini taşımak ve boş kadro bulunmak şartıyla 92. madde hükümlerine göre yeniden memurluğa alınabilir (md. 93).
Dönüş için KPSS gerekir mi?
- madde yeniden atamada sınav şartından söz etmez; kanunun aradığı şartlar boş kadro ve sınıf nitelikleridir. Kurumların yeniden atama taleplerini nasıl değerlendirdiği ise kendi uygulamalarına bağlıdır; dönüş planlıyorsanız hedef kurumun personel biriminden yazılı bilgi alın. İlk defa memurluğa girişte KPSS ve merkezi yerleştirme kuralları için merkezi yerleştirme rehberine bakın.
Karar vermeden önce
- İstifayı yazılı verin ve kurumunuzun kabul yazısını ya da yerinize atanan kişinin göreve başlama tarihini bekleyin; bir ay kuralını takvime yazın.
- Zimmetinizde malzeme, para veya evrak varsa devir teslim tutanağını tamamlamadan ayrılmayın; aksi halde dönüş yasağı üç yıla çıkar.
- Aylıksız izinden dönüş tarihini kaçırmayın; 10 günlük süre geçerse çekilmiş sayılır ve bir yıllık yasak başlar. İzin türleri için izin hakları rehberine bakın.
- Daha önce iki kez çekilmişseniz 92. maddedeki yeniden atanma imkânının sınırını aştığınızı unutmayın.
Kaynaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi (md. 48, 56, 62, 63, 71, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 108/F, 125/E-d)
Sık sorulan sorular
Memur istifa ettikten sonra ne zaman tekrar memur olabilir?
657 sayılı Kanun’un 97. maddesine göre usulüne uygun çekilenler altı ay geçmeden Devlet memurluğuna alınamaz. Çekilmiş sayılanlar ve usule uymadan görevden ayrılanlar için bu süre bir yıl, devir teslim zorunluluğuna uymayanlar için üç yıldır.
İstifa dilekçesi verince görevden hemen ayrılabilir miyim?
Hayır. 94. maddeye göre çekilmek isteyen memur, yerine atanan kişi gelinceye veya çekilme isteği kabul edilinceye kadar görevine devam eder. Yerine atanan kimse bir aya kadar gelmez veya vekil atanmazsa memur üstüne haber vererek görevi bırakabilir.
Kaç gün işe gitmeyen memur istifa etmiş sayılır?
94. maddeye göre izinsiz veya kabul edilen bir mazeret olmaksızın görevin kesintisiz 10 gün terk edilmesi halinde, yazılı başvuru aranmaksızın çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır.
Eski kadroma aynı dereceden dönebilir miyim?
92. maddeye göre iki defadan fazla olmamak üzere çekilen ya da çekilmiş sayılanlar, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunması ve sınıfın niteliklerini taşımaları şartıyla ayrıldıkları tarihteki aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine atanabilir.
Memurluk hangi hallerde sona erer?
98. maddeye göre memurluktan çıkarılma, memurluk şartlarını taşımadığının sonradan anlaşılması veya bu şartları kaybetme, çekilme, emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde memurluk sona erer.