Göreve başlama süresi ve ilk yıllardaki yer sınırları

Merkezi yerleştirmeyle ya da bir kurum sınavıyla atanmak, göreve başlama sürecinin başıdır. Atama emri tebliğ edildiği anda kanuni süreler işlemeye başlar ve bu süreleri kaçırmak ağır sonuç doğurur. Ayrıca birçok kurum, ilk atamada belirli bir süre aynı yerde çalışmayı şart koşar. Bu rehber, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 62 ve 63. maddelerini ve KPSS-2026/1 tercih kılavuzundaki kurum özel şartlarını birlikte anlatır.

Göreve başlama süreleri (md. 62)

657 sayılı Kanun’un 62. maddesi, ilk defa, yeniden veya yer değiştirme suretiyle atananlar için iki durum tanımlar:

Durum	Göreve başlama zamanı
(a) Aynı yerdeki göreve atanma	Atama emrinin tebliğ edildiği gün
(b) Başka yerdeki göreve atanma	Tebliğden itibaren 15 gün içinde hareket, belli yol süresini izleyen iş günü

Madde, savaş ve olağanüstü hallerde bu sürenin Cumhurbaşkanı Kararı ile kısaltılabileceğini de öngörür.

Sürenin başlangıcını değiştiren haller

Kanun, sürelerin bazı durumlarda tebliğ gününden değil daha sonraki bir tarihten başlayacağını sayar:

1. Kanuni izin kullanırken ya da geçici bir görevdeyken başka göreve atananlar için iznin veya geçici görevin bitimi,
2. Hesaplarını yerine gelene devretmek zorunda olan sayman ve sayman mutemetleri için devrin sona ermesi,
3. Eski görevlerine devam etmeleri kurumlarınca yazılı olarak bildirilenler için yerlerine atanan memurun gelmesi veya yeni görev yerlerine hareketlerinin kurumlarınca tebliği.

Ayrıca memurun izinli veya raporlu olması tebligata engel değildir; ancak (a) ve (b) bentlerindeki süreler izin ve rapor süresi bitince başlar. Yer değiştirme suretiyle atamalarda yolluklar, atama emri tebliğ edilince ödeme emri aranmaksızın derhal ödenir.

İşe başlamamanın sonucu (md. 63)

63. madde iki farklı sonuç düzenler:

• İlk defa veya yeniden atananlar: Belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın 62. maddedeki süre içinde işe başlamayanların ataması iptal edilir ve bunlar 1 yıl süreyle Devlet memuru olarak istihdam edilemez. Zorlayıcı sebeple başlayamama iki ayı aşarsa atama yine iptal edilir.
• Başka yere atananlar: Süresinde hareket edip yol süresi sonunda başlamayanlara, aylık verilmemek şartıyla 10 günlük ek süre verilebilir. Zorlayıcı sebep olmaksızın bu süre sonunda da başlamayanlar memuriyetten çekilmiş sayılır.

İlk atamada bir yıllık yasak, merkezi yerleştirmede “yerleşip gitmemenin” de maliyetini artırır: tercih kılavuzuna göre yerleşilen puanla sonraki alımlara başvurulamaz, göreve başlanmazsa da bir yıl memuriyete girilemez. Tercih listesine gerçekten gideceğiniz kadroları yazmanın önemi için tercih stratejisi rehberi.

Genel Yönetmelik: atamadan göreve başlamaya

Merkezi yerleştirmeyle gelen adaylar için Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik, 657 sayılı Kanun’daki sürelerin öncesini ve sonrasını da düzenler:

• Belge ve koşullar (md. 25): Atama için öngörülen koşullara uymayan veya gerekli belgeleri süresi içinde getiremeyen adayların ataması yapılmaz. Kimlik, adli sicil, askerlik ve sağlık konusunda adaydan yazılı beyan dışında belge istenmez; atama, beyanların teyidi beklenmeksizin sürdürülür.
• Hak doğmayan durumlar (md. 26): KPSS’de yüksek puan almak, tek başına görev alma hakkı doğurmaz; kurumun atama koşullarını karşılayamayan adaylar yerleştirmeden doğan tüm haklarını kaybeder.
• Bildirim (md. 27 ve 27/C): Kurumlar, göreve başlatılanları ve niteliği uymadığı için ataması yapılamayanları 15 gün içinde Devlet Personel Başkanlığı ve ÖSYM’ye bildirir. İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları da göreve başlatılanları, atandığı halde göreve başlamayanları ve ataması iptal edilenleri işlemin sonuçlanmasından itibaren 15 gün içinde merkezi “E-Uygulama” sistemine girer.

İlk yıllarda nakil ve yer değişikliği sınırları

Göreve başladıktan sonra da hareket serbestliği sınırlıdır:

• Adaylık: 657 sayılı Kanun’un 54. maddesine göre adaylık süresi içinde (en az bir, en çok iki yıl) aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.
• Sözleşmeli personel: Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’a göre kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz; kurum içi yer değişikliği sayılan hallerle sınırlıdır.
• Kurum mevzuatı: Tercih kılavuzunun “Başvurma Özel Şartları” bölümü, bazı kurumların kendi mevzuatındaki süreleri adaylara hatırlatır.

KPSS-2026/1 kılavuzunda yer alan örnekler:

Kurum	Sınır
T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi	Atandığı işyerinde en az 5 yıl görev yapmadan yer değişikliği talep edilemez
TCDD Taşımacılık A.Ş.	Kurumun yer değişimi usul ve esasları kapsamında 5 yıl isteğe bağlı yer değişikliği talep edilemez
Devlet Hava Meydanları İşletmesi	Atandığı işyerinde en az 4 yıl
Toprak Mahsulleri Ofisi	Atandığı işyerinde en az 3 yıl
Devlet Malzeme Ofisi	Sağlık özrü ve eş durumu hariç, atandığı ilde en az 3 yıl
Gelir İdaresi Başkanlığı	B grubu kadrolarda atandığı yerde fiilen 2 yıl; avukat kadrolarında 3 yıl
Hazine ve Maliye Bakanlığı	Atandığı birimin bulunduğu il sınırları içinde fiilen 2 yıl

Bu süreler kurumların kendi yönetmeliklerinden gelir ve dönemden döneme değişebilir; tercih yaptığınız dönemin kılavuzunu esas alın. İlgili kurumların geçmiş kadrolarını TCDD, DHMİ ve Gelir İdaresi sayfalarında görebilirsiniz.

Pratik öneriler

• Atama emrinin tebliğ tarihini ve yeni görev yerinizin “aynı yer” mi “başka yer” mi olduğunu netleştirin.
• Başka yere atandıysanız 15 günlük hareket süresi ile yol süresini takvime işleyin; zorlayıcı bir sebep doğarsa belgesini hemen kuruma iletin.
• İzinli veya raporluysanız sürenin izin bitiminde başlayacağını, ancak tebligatın yapılmış sayılacağını unutmayın.
• Tercih yapmadan önce kurumun zorunlu çalışma süresini öğrenin; bu süre boyunca eş durumu gibi taleplerin sınırlı olabileceğini göz önünde bulundurun.

Yerleştirmeden atamaya kadar olan süreç için belge ve atama rehberine bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (md. 54, 62, 63)
• ÖSYM — KPSS-2026/1 Tercih Kılavuzu, Başvurma Özel Şartları 2.5–2.9, 2.14, 2.15
• Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik (md. 25–27/C)