Rehber
Uzman yardımcılığı ve A grubu giriş sınavları
Uzman, denetmen ve murakıp yardımcılığı gibi A grubu kadrolara giriş; KPSS alan puanları, 20 kat kuralı, yazılı ve sözlü aşamalar, yaş ve öğrenim şartları.
Bakanlıklarda, düzenleyici ve denetleyici kurumlarda ve bağlı kuruluşlarda “uzman yardımcısı”, “denetmen yardımcısı”, “müfettiş yardımcısı”, “murakıp yardımcısı” gibi unvanlarla girilen meslek kadroları, Genel Yönetmelik’in tanımıyla A grubu kadrolardır. Bu kadrolara ÖSYM’nin merkezi yerleştirmesiyle değil, kurumun kendi yaptığı giriş sınavıyla girilir; KPSS ise bu sınava kimin çağrılacağını belirleyen ön elemedir.
Hukuki çerçeve
Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik’in 2. maddesi A grubunu; bakanlıklar ve bağlı-ilgili kuruluşları ile bağlı ortaklıklarında özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle girilen ve belirli bir yetişme programı sonrası yeterlik sınavına tabi tutulan mesleklere ilişkin kadrolar olarak tanımlar. Aynı yönetmelik KPSS’yi, A grubu kadrolar için “kurumların kendi mevzuatına göre düzenleyecekleri giriş sınavına kabul edilecekleri belirlemek” amacıyla kullanılan puanları sağlayan merkezi sınav olarak tanımlar (md. 5).
Yönetmeliğin A grubu bölümü dört temel kural koyar:
| Madde | Kural |
|---|---|
| 12 | Seçim esas olarak kurumun kendi mevzuatına göre yaptığı giriş sınavıyla yapılır; mevzuatında hüküm varsa KPSS puanı doğrudan atama için de kullanılabilir. |
| 13 | Duyuruda kadro sayı, sınıf, unvan ve dereceleri, genel ve özel koşullar, KPSS puan türü ya da türleri ve asgari puanlar, sınavın yeri, zamanı, içeriği ve değerlendirme yöntemi yer alır. |
| 14 | Aday KPSS’ye girmiş ve kurumun belirlediği taban puanın üzerinde puan almış olmalı; 657 sayılı Kanun’un 48. maddesindeki şartları ve kurumun diğer şartlarını taşımalıdır. |
| 17 | Giriş sınavına kontenjanın 20 katından fazla olmamak üzere kurumun belirlediği sayıda aday çağrılır. |
Hangi KPSS puanı?
ÖSYM’nin 2026-KPSS lisans kılavuzundaki puan türleri tablosunun notuna göre KPSS puanıyla personel alan kurumlar A grubu kadroları için bu tablodaki puan türlerini kullanır ve adayların, hangi oturumlara gireceklerine karar vermeden önce başvurmak istedikleri kurumların kullanacağı puan türünü öğrenmeleri yararlarına olur. Tablodaki P4–P48 türleri Genel Yetenek ve Genel Kültür’e ek olarak hukuk, iktisat, maliye, muhasebe, işletme, çalışma ekonomisi, istatistik, kamu yönetimi ve uluslararası ilişkiler testlerinden bir ya da birkaçını içerir. Örneğin:
- KPSS P4: Genel Yetenek %20, Genel Kültür %20, Hukuk %60.
- KPSS P48: Genel Yetenek %10, Genel Kültür %10, Hukuk, İktisat, Maliye ve Muhasebe %20’şer.
- KPSS P29: Genel Yetenek %20, Genel Kültür %20, Kamu Yönetimi %60.
Bir puan türünün hesaplanması için içerdiği testlerin her birinde en az 1 net gerektiğinden, hedeflediğiniz kurumların istediği alan testleri için ilgili oturuma girmeniz gerekir. 2026’da alan bilgisi oturumları 12–13 Eylül’de yapıldı; takvim için 2026 KPSS takvimi.
Güncel örnek: BDDK 2026 meslek personeli ilanı
Kariyer Kapısı’nda yayımlanan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ilanı, A grubu sürecin tipik adımlarını gösteriyor:
- Kadrolar: İstanbul’da görev yapmak üzere bankalar yeminli murakıp yardımcısı (20), bankacılık uzman yardımcısı (bankacılık, bilişim ve hukuk alanları, toplam 100) ve BDDK uzman yardımcısı (15) kadroları; kontenjanlar ilanın alt ilanlarında yazıyor.
- Başvuru: 12–19 Ekim 2026 arasında e-Devlet üzerinden Kariyer Kapısı ile.
- Ön eleme: Adaylar, başvurdukları alan için belirlenen KPSS puan türlerinin en yükseğine göre sıralanıyor; kadro sayısının 20 katı yazılı sınava kabul ediliyor, son sıradakiyle aynı puanı alanlar da çağrılıyor.
- Yazılı sınav: 7 Kasım 2026 (murakıp yardımcılığı için 7–8 Kasım) İstanbul’da; her oturumdan en az 60, ortalamadan en az 70 puan gerekiyor.
- Sözlü sınav: Yazılıda 70’in altında olmamak üzere en yüksek puandan başlanarak kadro sayısının 4 katına kadar aday çağrılıyor; sözlüde de ortalamanın en az 70 olması gerekiyor.
- Başarı puanı: Yazılı ve sözlü puanların aritmetik ortalaması; alt ilanlarda aşamalar “yazılı sınav %50, sözlü sınav %50” olarak görünüyor.
- Özel şartlar: Öğrenim şartları ilanın ekindeki tabloda; sınav yılının 1 Ocak’ı itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak; hukuk alanı için 19 Ekim 2026 itibarıyla avukatlık ruhsatı.
İlanın güncel durumu ve bağlantısı ilan panosunda yer alıyor.
Yetişme dönemi ve yeterlik sınavı
A grubunu B grubundan ayıran ikinci özellik, girişten sonraki yetişme programı ve sonunda yapılan yeterlik sınavıdır. Genel Yönetmelik bu yapıyı tanımda sayar; yardımcılık süresi, tez veya rapor hazırlama, yeterlik sınavının içeriği ve başarısızlığın sonuçları ise her kurumun kendi kanun ve yönetmeliğinde düzenlenir. Başvurmadan önce kurumun uzmanlık yönetmeliğini okumak, girişten sonra sizi neyin beklediğini gösterir.
Kimler kapsam dışında?
Genel Yönetmelik’in 3. maddesi bazı meslekleri kapsam dışında bırakır; örneğin kaymakam adayları, Dışişleri Bakanlığı aday meslek memurları ve aday konsolosluk ve ihtisas memurları, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar ile İletişim uzman yardımcıları. Bu alımlar da KPSS puanı isteyebilir, ancak süreç ilgili kurumun kendi mevzuatına göre işler.
Başvuru öncesi kontrol listesi
- Hedef kurumların hangi puan türlerini kullandığını önceki ilanlarından kontrol ettiniz mi?
- İlgili alan bilgisi oturumlarına girip her testte en az 1 net yaptınız mı? Net hesaplama aracı hangi puan türlerinin hesaplanabileceğini gösterir.
- Yaş sınırı hangi tarihe göre hesaplanıyor? Yaş şartı aracı ile kontrol edin.
- Öğrenim şartı (belirli fakülte veya bölümler) ve varsa ruhsat, dil belgesi gibi özel şartlar sizde var mı?
Sözlü sınav ölçütleri için mülakat ve sözlü sınav rehberine, grup farkı için A ve B grubu rehberine bakabilirsiniz.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Uzman yardımcılığına başvurmak için hangi KPSS puanı gerekir?
Puan türünü ve asgari puanı kurum ilanında belirler; Genel Yönetmelik’in 13. maddesi bunu duyuruda yazmayı zorunlu kılar. Çoğunlukla alan bilgisi testlerini içeren KPSSP4–P48 türlerinden biri ya da birkaçı istenir, bu yüzden alan bilgisi oturumlarına girmiş olmak gerekir.
Uzman yardımcılığı sınavında kaç kişi yazılıya çağrılır?
Genel Yönetmelik’e göre giriş sınavına kontenjanın 20 katından fazla olmamak üzere aday çağrılır. BDDK’nın 2026 ilanında da kadro sayısının 20 katı aday yazılı sınava kabul ediliyor.
Yardımcılık döneminden sonra ne olur?
Genel Yönetmelik bu meslekleri “belirli bir yetişme programı sonrası yeterlik sınavına tabi tutulan” meslekler olarak tanımlar. Yetişme süresi, yeterlik sınavı ve uzmanlığa atanma şartları her kurumun kendi mevzuatında düzenlenir.
Bu sınavlarda yaş sınırı var mı?
Kurum mevzuatına göre olabilir. BDDK’nın 2026 ilanında sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak’ı itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak şartı aranıyor.