Kamu giriş sınavlarında mülakat ve sözlü sınav

“Mülakat” kelimesi kamu alımları için sıkça kullanılsa da, mevzuatta ve ilanlarda karşılığı genellikle sözlü sınavdır ve yalnızca belirli alım türlerinde yapılır. Hangi alımda sözlü sınav olduğunu, kaç adayın çağrılacağını ve nasıl puanlanacağını mevzuat çerçeve olarak, ilan ise ayrıntıyla belirler. Bu rehber, kuralları Genel Yönetmelik ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar üzerinden, uygulamayı Kariyer Kapısı’nda yayımlanan güncel ilanlar üzerinden özetler.

Hangi alımlarda sözlü sınav var?

Alım türü	Sözlü sınav	Dayanak
ÖSYM merkezi yerleştirme (B grubu)	Yok; yerleşen aday doğrudan atanır	KPSS-2026/1 Tercih Kılavuzu, 6. bölüm
A grubu meslekler (uzman yardımcılığı vb.)	Kurum mevzuatına göre yazılı ve/veya sözlü giriş sınavı	Genel Yönetmelik md. 5, 12, 17
4/B sözleşmeli, Esaslar Ek 2 (b)	Yok; KPSS (B) puan sırasıyla yerleştirme	Esaslar Ek 2
4/B sözleşmeli, Esaslar Ek 2 (c)	Yazılı ve/veya sözlü sınav; pozisyonun 10 katına kadar aday	Esaslar Ek 2
İl özel idareleri ve belediyeler	Merkezi yerleştirme ya da kadro sayısının 5 katına kadar adayla yazılı ve/veya sözlü sınav	Genel Yönetmelik md. 27/A
Bazı özel alımlar	Uygulama ve/veya sözlü sınav (ör. orman muhafaza memuru, DSİ ve OGM mühendisleri, Adalet Akademisi koruma ve güvenlik)	Genel Yönetmelik Ek 7, Ek 8, Ek 9

Tablodan da görüleceği gibi aynı unvan, alım yöntemine göre sözlü sınavlı ya da sınavsız olabilir. Bu yüzden bir ilana başvurmadan önce “değerlendirme aşamaları” bölümünü okumak gerekir; Kariyer Kapısı ilanlarında bu bilgi alt ilanlarda “KPSS”, “Sözlü Sınav”, “Uygulama Sınavı” gibi aşama adları ve ağırlıklarıyla yer alır. İlan sayfalarımızdaki pozisyon tablosu bu aşamaları kaynaktan aynen gösterir; bkz. ilan panosu.

Kaç aday çağrılır?

Çağrılacak aday sayısı, kadro sayısının katı olarak ifade edilir:

• A grubu giriş sınavı: Genel Yönetmelik’in 17. maddesine göre giriş sınavına kontenjanın 20 katından fazla olmamak üzere kurumun belirlediği sayıda aday çağrılır. Sözlü aşamaya geçecek aday sayısını kurum mevzuatı ve ilan belirler; BDDK’nın 2026 ilanında yazılı sınavda başarılı olanlardan kadro sayısının 4 katına kadar aday sözlü sınava alınıyor.
• Sözleşmeli personel, Ek 2 (c): Esaslar’a ekli 3 sayılı cetveldeki unvanlarda KPSS (B) puan sırasıyla pozisyon sayısının 10 katına kadar aday sınava alınır.
• Yerel yönetimler: Genel Yönetmelik’in 27/A maddesine göre kadro sayısının 5 katına kadar aday.

İlanların çoğunda son sıradaki adayla aynı puanı alanların da sınava çağrılacağı yazar; BDDK 2026 ilanı bu kuralı yazılı sınav çağrısı için açıkça belirtiyor.

Sözlü sınavda neler değerlendirilir?

Ölçütler ilandan ilana değişse de ortak bir iskelet vardır. İki güncel örnek:

Ölçüt	SEDDK 2026 (puan)	BDDK 2026
Mesleki bilgi / yazılı sınav konularına ilişkin bilgi	50	Yazılı sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi
Kavrama, özetleme, ifade, muhakeme	20	Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü
Genel yetenek ve genel kültür	10	Genel yetenek ve genel kültür
Davranış ve tepkilerin mesleğe uygunluğu	10	Liyakat, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerin mesleğe uygunluğu
Özgüven, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık	10	Özgüven, ikna kabiliyeti ve inandırıcılık; bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık

SEDDK ilanı her ölçüte puan ağırlığı verirken BDDK ilanı ölçütleri ağırlıksız sıralıyor. Hazırlık yaparken ilanınızdaki listeyi esas alın; mesleki bilgi ağırlığı yüksekse sınav konuları listesi sizin çalışma planınızdır.

Başarı puanı nasıl hesaplanır?

Sözlü sınav tek başına değil, çoğunlukla KPSS puanı ve varsa uygulama sınavıyla birlikte değerlendirilir. SEDDK 2026 ilanında:

• Sekreter ve hizmetli kadroları için başarı puanı KPSS puanının %50’si ve sözlü sınav puanının %50’si,
• Şoför kadrosu için KPSS %10, uygulama sınavı %50, sözlü sınav %40 alınarak hesaplanıyor.
• Başarılı sayılmak için puanların aritmetik ortalamasının en az 70 olması gerekiyor; eşitlikte KPSS puanı yüksek olan üstte yer alıyor.

A grubu sınavlarda ise genellikle yazılı sınavda baraj vardır: BDDK 2026 ilanında her oturumdan en az 60, ortalamada en az 70 puan isteniyor. Kendi ilanınızdaki formülü bir tabloya dökmek, hangi aşamanın sonucu ne kadar etkilediğini görmenin en kolay yoludur.

Asil, yedek liste ve itiraz

Sonuçlar ilan edilirken başarı sırasına göre kadro sayısı kadar asil ve belirli sayıda yedek aday açıklanır. SEDDK 2026 ilanında yedek sayısı kadro sayısının yarısını geçemiyor ve yedek listenin hakları ilan tarihini takip eden altı ay için geçerli; sonraki sınavlar için müktesep hak oluşturmuyor. Asil listedeki aday belgelerini süresinde vermezse ya da şartları taşımadığı anlaşılırsa yerine yedekten atama yapılabiliyor.

İtiraz süresi de ilanda yazar. SEDDK 2026 ilanına göre sınav sonuçlarına, sonuçların açıklanmasını takip eden yedi iş günü içinde yazılı olarak itiraz edilebiliyor.

Hazırlık için pratik öneriler

• İlandaki sınav konuları listesini ve ölçüt tablosunu çıkarın; mesleki bilgi ağırlığına göre zaman ayırın.
• Kurumun mevzuatını (kuruluş kanunu, görevde yükselme ve personel yönetmelikleri) okuyun; mesleki bilgi soruları çoğunlukla buradan gelir.
• Genel kültür ölçütü için KPSS Genel Kültür kapsamı iyi bir çerçevedir; konu ağırlıkları puan türleri tablosunda ve KPSS P3 sayfasında.
• Sözlü sınav tarihi ve yeri çoğunlukla kurumun internet sitesinde duyurulur ve bu duyuru tebligat yerine geçer; duyuruları takip edin.

A grubu alımların genel yapısı için A ve B grubu farkı rehberine, uzman yardımcılığı sınavları için ayrı rehberimize bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik (md. 5, 12, 17, 27/A, Ek 7–9)
• Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, Ek 2
• Kariyer Kapısı — SEDDK açıktan personel alım ilanı (2026) ve BDDK meslek personeli giriş sınavı ilanı (2026)
• ÖSYM — KPSS-2026/1 Tercih Kılavuzu